Яагаад бид хүссэн зүйлдээ хүрсэн ч сэтгэл ханамж маань тэр хэмжээгээр үргэлж өсдөггүй вэ?
Hedonic Adaptation гэж юу вэ?
Сэтгэл судлалд үүнийг Hedonic Adaptation буюу амьдралын таатай болон таагүй өөрчлөлтөд сэтгэл зүйн хувьд дасан зохицох үзэгдэл гэж нэрлэдэг.
Хүн шинэ нөхцөл байдалд аажмаар дасдаг. Эхэндээ хүчтэй баяр баясгалан төрүүлж байсан зүйл танил, хэвийн болохын хэрээр түүнээс авах сэтгэл хөдлөлийн эрчим буурч болно.
Аз жаргалын гүйдэг зам
Энэ үзэгдлийг тайлбарлахад Hedonic Treadmill буюу «аз жаргалын гүйдэг зам» гэсэн ойлголтыг ашигладаг.
Хүснэ-Хүрнэ-Баярлана-Дасна-Дахин хүснэ.
Бид илүү ихийг олж авахын төлөө хөдөлмөрлөж, амьдралын нөхцөлөө сайжруулдаг. Гэвч гадны амжилт, эд материалын ололтоос төрсөн баяр баясгалан анхны хүчээрээ үргэлж хадгалагддаггүй.
Тэгвэл сэтгэл ханамжаа хэрхэн хадгалах вэ?
Аз жаргалыг зөвхөн дараагийн зорилгодоо хүрэх мөчтэй холбохын оронд өнөөдрийн амьдралдаа анхаарах нь чухал.
1. Өмнө нь хүсэж байсан зүйлсээ эргэн сана.
Өнөөдөр энгийн санагдаж байгаа ажил, гэр орон, амьдралын боломжуудын зарим нь хэдэн жилийн өмнө таны зорилго байсан байж болно. Тэдгээрийг эргэн санах нь ололт амжилтынхаа үнэ цэнийг дахин анзаарахад тусална.
2. Таатай мөчүүдийг зориуд мэдэр.
Дуртай хоолоо яаралгүй идэх, хайртай хүмүүстэйгээ цаг өнгөрүүлэх, байгальд алхах зэрэг өдөр тутмын туршлагад анхаарлаа хандуулах нь амьдралын жижиг боловч үнэ цэнтэй мөчүүдийг мэдрэх боломж олгодог.
3. Зөвхөн олж авахад биш, утга учиртай амьдрахад анхаар.
Шинэ зүйл сурах, дотно харилцаагаа хөгжүүлэх, бусдад туслах, өөрт чухал зорилгын төлөө ажиллах зэрэг нь сэтгэл ханамжийн чухал эх үүсвэрүүд юм.
Судалгаагаар талархал, таатай туршлагыг анзаарч мэдрэх, утга учиртай үйл ажиллагаанд оролцох зэрэг нь сайн сайхан байдлыг дэмжих боломжтойг харуулдаг. Гэхдээ хүн бүрийн сэтгэл ханамжид нөлөөлөх хүчин зүйл, дасан зохицох хугацаа харилцан адилгүй.
Илүү сайхан амьдрахыг хүсэхдээ өнөөдрөө бүү март
Бид ирээдүйн амьдралаа сайжруулахын төлөө хичээхдээ өнөөдөр байгаа зүйлсээ энгийн мэт хүлээж авах нь бий.
Гэтэл нэгэн цагт мөрөөдөж байсан амьдралынхаа зарим хэсэгт бид аль хэдийн хүрсэн байдаг.
Дараагийн зорилготой байх нь сайхан. Харин тэр зорилгодоо хүрэх хүртэл аз жаргалаа хойшлуулах шаардлагагүй.
Илүү сайхан амьдрахыг хүсэхдээ аль хэдийн бүтээсэн амьдралаа мэдрэхээ бүү мартаарай.

Эх сурвалж
- Brickman, P., & Campbell, D. T. (1971). Hedonic Relativism and Planning the Good Society.
- Diener, E., Lucas, R. E., & Scollon, C. N. (2006). Beyond the Hedonic Treadmill: Revising the Adaptation Theory of Well-Being. American Psychologist.
- Sheldon, K. M., & Lyubomirsky, S. (2012). The Challenge of Staying Happier: Testing the Hedonic Adaptation Prevention Model. Personality and Social Psychology Bulletin.




Сэтгэгдэл 0