Өвлийн салхинд алдардаггүй эрүүл арьс: Хүйтэн улирлын ухаалаг арчилгаа ба гүн гүнзгий тэнцвэр
Гадаа цагаан цас хаялж, өвлийн анхны сэрүүн салхи хацрыг минчүүртэл илэхэд бид дулаан пальто, ноосон ороолтоо өмсөж биеэ хамгаалдаг шиг арьс маань ч бас цоо шинэ, басхүү хатуу сорилттой нүүр тулдаг. Өвлийн улирал бол арьсны хувьд энгийн нэг цаг агаарын өөрчлөлт бус, харин жинхэнэ амьд байгалийн шалгуур байдаг юм. Хахир хүйтэн агаар, албан тасалгаа болон гэрийн хуурай уур амьсгал, гэнэтийн температурын зөрүү зэрэг нь арьсыг гаднаас нь сорж, дотроос нь гансгаж байдаг билээ.
1. Яагаад өвлийн улирал арьсанд онцгой чухал вэ?
Байгаль эх өөрөө улирлаас шалтгаалан өөр өөр өнгө аяс, нөхцөлийг бүрдүүлдэг. Өвлийн улиралд агаар дахь чийгшлийн хэмжээ эрс буурч, хүйтэн салхи үлээхэд хүний бие болон арьс өөрийгөө хамгаалахын тулд илүү их эрчим хүч зарцуулдаг. Энэ үед арьсны гадаргуу дээрх байгалийн тослог болон чийгийн тэнцвэр алдагдаж, хамгаалалтын систем сулардаг тул бусад улирлаас илүүтэйгээр ухамсартай, зөөлөн халамж шаарддаг онцгой үе юм.
2. Арьсны бүтэц ба өвлийн үзүүлэх нөлөө
Арьс бол биднийг хүрээлэн буй орчны таагүй нөлөөллөөс хамгаалдаг хамгийн том амьд эрхтэн.
Арьсны барьер (Skin Barrier): Арьсны хамгаалалтын давхарга буюу липидийн барьер хэвийн үедээ доторх чийгээ түгжиж, гадаад орчны бохирдол, хүйтнийг дотогшоо нэвтрүүлэхгүй байх үүрэгтэй.
Өвлийн сөрөг нөлөө: Хүйтэн агаар болон төвлөрсөн халаалтын хуурай уур амьсгал нь энэхүү липидийн давхаргыг гэмтээж, сийрэгжүүлдэг. Үр дүнд нь арьсанд байгаа бүх чийг агаарт хурдацтай ууршиж, юу ч түрхсэн хорсож хуурайших, таталдах, улайх суурь нөхцөл бүрддэг байна.
3. Хөгшрөлтөд үзүүлэх өвлийн сөрөг нөлөө
Хэрэв өвлийн улиралд арьсны чийгшил болон хамгаалалтын барьерыг хамгаалж чадахгүй удвал энэ нь хугацаанаас нь өмнө арьс хөгшрөх (premature aging) гол шалтгаан болдог.
Чийггүй ганссан арьсанд эсийн нөхөн төлжилт удааширдаг.
Үрчлээс (ялангуяа нүдний эргэн тойрон, амны орчимд) илүү тод зурагдаж, арьсны уян хатан чанар буурснаар өнгө алдаж унждаг байна.


Эх сурвалж
- Дерматологийн клиник судалгаанууд болон арьсны липидийн барьерын хамгаалалтын олон улсын удирдамж.
- Reynolds et al. (2019). Dietary fibre and human health: a systematic review and meta-analysis. The Lancet. (Эслэгийн хүний эрүүл мэнд, бодисын солилцоо болон арьсны дотоод орчинд үзүүлэх нөлөөний тухай судалгаа)
- USDA FoodData Central. Dietary Fiber and Plant-Based Nutrients Content. (Ургамлын гаралтай хүнсний шим тэжээлийн мэдээллийн сан)




Сэтгэгдэл 0